Aronya Meyvesi ve Faydaları (Aronia Melonacarpa)

14 Nisan 2022
155
Views

İnsanoğlunun var olduğu zamandan bu yana üzümsü meyvelerin varlığı ve yabani türlerin insan beslenmesinde yer aldığı bilinmektedir. Ülkemizde ticareti yapılmak üzere ilk kez 1970’li yıllarda çilek üretilmeye başlanmış ardından diğer üzümsü meyveler hakkında araştırmalar Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsünde yapılmıştır. Üzümsü meyveler halk tarafından toplanıp tüketilmekte ve yerel pazarlarda satılmaktadır.

Yapılan araştırmalarda üzümsü bir meyve olan Aronya (Aronia Melanocarpa)’nın Kuzey Amerika menşeili olduğu tespit edilmiştir. Sağlık yönünden birçok faydasının olma olasılığı Almanya’dan sonra Rusya’ya getirilip yetiştirilmeye başlamasına vesile olmuştur.1940’lardan itibaren Rusya’da yaygın olarak üretiliyor olmasına karşılık 1950’lerde Avrupa’nın doğusunda ticari amaçla yetiştirilmektedir.

Aronya Tadı Nasıl?

Aronya görüntü itibariyle yuvarlak ve salkım şeklindedir. Tane büyüklüğü yaklaşık olarak 1 cm çapındadır ve siyah renklidir. Her salkımında ortalama olarak 12 adet meyve tanesi gözlemlenmektedir. İçerdiği kimyasal tanenler sebebiyle kendine has ekşimsi ve buruk bir tada sahip aronyanın ağustosun son günleri ile eylül ayında toplanmaya uygun hale gelmektedir. Farklı kullanım alanları olan aronya şarap üretiminde kullanılmakta olup sahip olduğu buruk tat tüketicilerin şaraptaki kalite algısını olumlu yönde etkilemektedir. Dondurma üretiminde aronya kullanıldığında buruk tadın hissedilirliği azalmaktadır.

Türkiye’de Aronya’nın fidan üretimi 2012 yılından itibaren Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü’nde başlamıştır. 2017 yılında düzenlenen hasat şenliği ile tanıtımı sağlanarak yayılması amaçlanmıştır. Ülkemizde aronya üretiminde artış sağlanması ile sanayisinin de gelişme göstermesi beklenmektedir. Yetiştirilen ürünü güncel anlamda meyve suyu firmaları, kurutma firmaları ve gıda takviyesi ürün firmaları talep etmektedir.

Aronya üretici için alternatif bir meyve olabilir. Sağlıkta, pastacılıkta yaygın olarak kullanılıyor. Ayrıca meyve suyu olarak tüketiliyor. Antioksidan oranının yüksekliği nedeniyle çok talep gören bir meyve” Bu bilgiler ışığında bireylerin sağlıklı beslenme tercihleri ve gastronomi sektörüne ilişkin bakış açısı düşünüldüğünde, aronyanın kişilerin beslenme alışkanlıkları içerisinde önemli bir yere sahip olabileceği açıktır.

Aronya Meyvesinin Sağlık Alanında Faydaları ve Kullanımı

Aronya zengin içeriği ile sağlık ve beslenmeye faydaları nedeniyle aronya “süper meyve” olarak tanıtılmaktadır. Aronia meyveleri hakkında yapılan araştırmalar bu türün aşağıdaki potansiyellere sahip olabileceğini gösteren kanıtlar sunmaktadır.

Bağışıklık sistemini güçlendirir.
Kardiyovasküler fonksiyonu iyileştirir. Kalp sağlığını artırır.
Beyin sağlığını iyileştirir.
İdrar yolu enfeksiyonlarını önler.
Kanser riskini azaltır.
Diyabetle mücadele eder
Organ sağlığını destekler.
Yüksek tansiyonla mücadele eder.
Bağışıklık sistemini güçlendir.
Beyin ve sinir sistemini besler.
Yaşlanma ile mücadeleye yardımcı olur

Aronya meyveleri zengin biyokimyasal içeriğinden dolayı tıbbi bitki aromatik olarak kabul edilmiştir. Klorogenik, neoklorogenik, malik, tartarik, sitrik asit gibi organik asitler yönünden zengindir. pH değeri 3,3-3,8 arasındadır. Mavi yemiş, turna yemişi, kiraz ve vişne ile kıyaslandığında bu meyvelere göre çok yüksek miktarda antosiyanin ve polifenoller içerir. Oldukça yüksek miktarda K, Zn bulunur, bunun yanında Na, Ca, Mg, Fe vitaminlerden A, C, E, K, B1, B2, B6 ve folik asit içerir.

Aronya meyvesi gıda sanayisinde ve eczacılıkta, kuru ve taze olarak kullanılmakta ve tüketilmektedir. Meyveden reçel, çay, meyve suyu, pasta ve pür olarak gıda sanayisinde kullanılmaktadır.

Aronya içeren en yaygın ürün tipleri ise; çaylar, yoğurtlar, nektarlar, meyve suları, meyveli içecekler,
jöleler, çikletler, içecek konsantreleri, çiğneme tabletleridir.

Aronya Hangi Bölgelerde Yetişir?

Konuya ilişkin olarak Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü Araştırma müdürü Dr. Yılmaz Boz aşağıdaki bilgileri vermektedir;

“Aronya meyvesinde gelecek var. Çok sıcak olan sahil bölgelerimiz dışında her bölgede yetişebilir. İlk etapta Yalova, Tokat, Edirne ve Malatya’da deneme bahçeleri kurduk. Dört bölgede de birbirine yakın sonuçlar elde ettik. Bu sonuçlardan sonra ticari olarak bu meyvenin geleceği olduğuna karar verdik. Şimdi Tarım ve Orman Bakanlığı il ve ilçe müdürlükleri vasıtasıyla yaygınlaştırma dönemine geçildi. Şu anda Yalova, Edirne, Malatya, Tokat, Konya, Giresun, Trabzon, Amasya ve Manisa’nın da içinde bulunduğu 20 ilde bahçe kurma çalışmaları devam ediyor. Üreticilere tavsiye ediyoruz. Bu meyvenin hem bakımı hem de satımı kolay” Bu bağlamda; aronya meyvesinin giderek daha fazla kişinin mutfağında yer alabileceği açıktır.

Uyarı!

Yukarıda yeralan metin haber ve bilgi amaçlı hazırlanmış olup, hekimin uygulayacağı teşhis ve tedavisinin yerine geçmez. Herhangi bir tedavi sürecine başlamadan önce mutlaka sağlık uzmanının görüş ve onayı alınmalıdır.

Makale Kategorileri:
Tıbbi ve Aromatik Bitkiler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.